Tháng 8/2026, nhiều chính sách mới về khoa học công nghệ và thông tin truyền thông chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ số, AI, dữ liệu, viễn thông và chuyển đổi số.

1. Luật Tiếp cận thông tin có hiệu lực từ 01/9/2026

Từ 01/9/2026, Luật Tiếp cận thông tin, số 01/2026/QH16 chính thức có hiệu lực, thay thế Luật Tiếp cận thông tin 2016, số 104/2016/QH13.

Luật Tiếp cận thông tin 2026 gồm 04 chương, 31 điều, quy định về:

• Việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin của công dân;
• Trách nhiệm của cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập có nhiệm vụ cung ứng dịch vụ sự nghiệp công cơ bản, thiết yếu trong việc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân;
• Trình tự, thủ tục cung cấp thông tin theo yêu cầu.

Việc ban hành Luật mới nhằm hoàn thiện cơ chế bảo đảm quyền tiếp cận thông tin trong bối cảnh chuyển đổi số, tăng cường cung cấp thông tin trên môi trường điện tử và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động của cơ quan, đơn vị.

2. Từ 01/9/2026, nhiều thông tin bắt buộc phải công khai

Theo khoản 1 Điều 17 Luật Tiếp cận thông tin 2026, cơ quan, đơn vị phải công khai hàng loạt thông tin như kế hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, phương án bồi thường, hỗ trợ tái định cư, kết quả điều tra đánh giá đất đai, quyết định cưỡng chế kiểm đếm bắt buộc và mốc giới sử dụng đất trong hành lang bảo vệ an toàn.

Ngoài ra, Luật mới cũng bổ sung nhiều nội dung phải công khai liên quan đến môi trường và y tế như báo cáo đánh giá tác động môi trường, giấy phép môi trường, thông tin ô nhiễm môi trường, danh sách cơ sở khám chữa bệnh được cấp phép, giá dịch vụ khám chữa bệnh và các cơ sở y tế vi phạm pháp luật.

Đáng chú ý, Luật Tiếp cận thông tin 2026 lần đầu bổ sung quy định về công khai thông tin chuyển đổi số như kế hoạch chuyển đổi số, tiêu chuẩn nền tảng số dùng chung, kết quả đánh giá mức độ chuyển đổi số và mức độ tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.

Ngoài cổng thông tin điện tử và trang thông tin điện tử như quy định cũ, Luật 2026 còn cho phép công khai thông tin qua cổng dữ liệu, các kênh nội dung và trang cộng đồng chính thức của cơ quan, đơn vị.

3. Danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao áp dụng từ 15/8/2026

Theo Phụ lục ban hành kèm theo Quyết định 33/2026/QĐ-TTg, quy định Danh mục hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao trong các lĩnh vực từ 15/8/2026, gồm:

- Giáo dục:

• Cung cấp nội dung tự học theo chương trình giáo dục, có sử dụng các nguồn dữ liệu không kiểm soát;
• Tự động kiểm tra, đánh giá kết quả, xếp hạng người học...

- Dân tộc và tôn giáo:

• Tự động chấm điểm, phân loại, xếp hạng hồ sơ để xác định đối tượng, địa bàn thụ hưởng chính sách dân tộc;
• Tự động quyết định chấp thuận hoặc từ chối hồ sơ đăng ký, gia hạn hoặc hủy bỏ các quyết định quản lý nhà nước trong lĩnh vực dân tộc và tôn giáo;
• Tự động ra lệnh phân bổ hoặc điều phối nguồn ngân sách, chính sách hỗ trợ theo thuật toán…

- Lĩnh vực y tế:

• Hỗ trợ phẫu thuật rô-bốt phẫu thuật;
• Hỗ trợ phẫu thuật rô-bốt phẫu thuật (Hệ thống máy móc, thiết bị rô-bốt sử dụng trí tuệ nhân tạo điều khiển tự động).

- Tố tụng: Nhận dạng sinh trắc học diện rộng phục vụ giải quyết vụ án dân sự công ích.

- Giao thông vận tải:

• Điều khiển hoặc tự động vận hành tín hiệu, điều độ giao thông đường bộ và đường sắt;
• Tự động thẩm định, chấm điểm, xếp hạng hoặc phân loại hồ sơ để làm căn cứ quyết định cuối cùng;
• Tự động phát hiện vi phạm hoặc nhận diện sinh trắc học theo thời gian thực để phục vụ kiểm soát, xử lý;
• Quản lý không lưu tự động ra quyết định phân luồng, điều hướng phương tiện bay;
• Dự báo thời tiết hàng không có chức năng tự động phát lệnh đóng đường băng hoặc hủy chuyến;
• Phân tích hành vi hành khách qua camera (Behavior Detection AI) tại khu vực kiểm soát an ninh…

4. Quy định thời hạn người có chức vụ không được thành lập công ty sau khi thôi chức trong lĩnh vực thuộc Bộ KH&CN

Căn cứ vào Điều 5 Thông tư 32/2026/TT-BKHCN, từ 01/8/2026 thời hạn người có chức vụ, quyền hạn trong lĩnh vực quy định thuộc phạm vi quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ sau khi thôi giữ chức vụ, quyền hạn không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã trong lĩnh vực trước đây mình có trách nhiệm quản lý như sau:

(1) Đối với người không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý

- Thời hạn không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã trong các lĩnh vực nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn đo lường chất lượng, năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ và hạt nhân là đủ 06 tháng kể từ ngày thôi quyền hạn theo quyết định của cấp có thẩm quyền;

- Thời hạn không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã trong các lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghiệp công nghệ số, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, giao dịch điện tử, trí tuệ nhân tạo, quản lý doanh nghiệp nhà nước do Bộ Khoa học và Công nghệ làm đại diện chủ sở hữu là đủ 12 tháng kể từ ngày thôi quyền hạn theo quyết định của cấp có thẩm quyền;

(2) Đối với người giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý

- Thời hạn không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã trong các lĩnh vực nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn đo lường chất lượng, năng lượng nguyên tử, an toàn bức xạ và hạt nhân là đủ 12 tháng kể từ ngày thôi chức vụ theo quyết định của cấp có thẩm quyền;

- Thời hạn không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã trong các lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghiệp công nghệ số, ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, giao dịch điện tử, trí tuệ nhân tạo, quản lý doanh nghiệp nhà nước do Bộ Khoa học và Công nghệ làm đại diện chủ sở hữu là đủ 24 tháng kể từ ngày thôi chức vụ theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

Lưu ý: Đối với người thôi giữ chức vụ khi đang là cán bộ, công chức, viên chức trực tiếp nghiên cứu, xây dựng hoặc thẩm định, phê duyệt chương trình, nhiệm vụ, đề án và dự án quy định tại khoản 15 Điều 4 Thông tư 32/2026/TT-BKHCN , thời hạn không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã là thời hạn thực hiện xong chương trình, nhiệm vụ, đề án và dự án.

5. Doanh nghiệp được đăng ký tài khoản sàn dữ liệu bằng VNeID

Theo điểm a, b khoản 1 Điều 18 Nghị định 314/2026 của Chính phủ, từ ngày 25/9/2026 công dân, tổ chức và doanh nghiệp Việt Nam đăng ký tài khoản sàn dữ liệu thông qua tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên ứng dụng VNeID hoặc phương thức khác do sàn dữ liệu cung cấp.

Tổ chức, cá nhân nước ngoài có VNeID mức độ 2 được đăng ký tương tự chủ thể Việt Nam. Trường hợp chưa có tài khoản định danh điện tử, các đối tượng này phải gửi đề nghị mở tài khoản theo Mẫu ĐK01 kèm Nghị định. Hồ sơ pháp lý phải được chứng nhận hoặc hợp pháp hóa lãnh sự, trừ trường hợp được miễn theo điều ước quốc tế hoặc nguyên tắc có đi có lại.

6. 3 trường hợp tài khoản mạng xã hội có thể bị khóa vô thời hạn từ 19/8/2026

Theo điểm đ khoản 4 Điều 16 Nghị định 333 2026 NĐ-CP, quy định biện pháp hạn chế hiển thị vô thời hạn tại Việt Nam hoặc khóa tài khoản vô thời hạn được áp dụng đối với tài khoản cá nhân, trang, nhóm cộng đồng, kênh nội dung được sử dụng để thực hiện, tiếp tục thực hiện, phát tán, tổ chức, điều hành hoặc hỗ trợ thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về an ninh mạng trong 03 trường hợp sau:

(1) Đăng tải, phát tán thông tin xâm phạm an ninh quốc gia của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

(2) Tài khoản đã bị khóa tạm thời từ 03 lần trở lên theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền mà tiếp tục được sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về an ninh mạng.

(3) Có căn cứ xác định tài khoản cá nhân, trang, nhóm cộng đồng, kênh nội dung tiếp tục được sử dụng làm công cụ, phương tiện thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về an ninh mạng và việc áp dụng biện pháp khóa tài khoản vô thời hạn là cần thiết, phù hợp với tính chất, mức độ vi phạm.

7. Trường hợp nào phải đánh giá rủi ro an ninh mạng đối với hệ thống thông tin?

Căn cứ vào khoản 1 Điều 10 Nghị định 331/2026/NĐ-CP, quản lý rủi ro an ninh mạng là quá trình xác định, đánh giá, xử lý và kiểm soát các rủi ro có thể gây tổn hại đến an ninh mạng của hệ thống thông tin, làm căn cứ hỗ trợ xác định cấp độ hệ thống thông tin và áp dụng biện pháp bảo đảm an ninh mạng phù hợp.

Cụ thể, theo khoản 2 Điều 10 Nghị định 331/2026/NĐ-CP, chủ quản hệ thống thông tin có trách nhiệm thực hiện đánh giá rủi ro an ninh mạng trong 5 trường hợp sau đây:

• Khi xác định cấp độ hệ thống thông tin lần đầu;

• Khi có thay đổi về chức năng, phạm vi phục vụ, đối tượng sử dụng, loại thông tin xử lý hoặc công nghệ triển khai hệ thống thông tin;
• Khi hệ thống thông tin mở rộng quy mô, tích hợp, kết nối liên thông hoặc chia sẻ dữ liệu với hệ thống khác;
• Khi xảy ra sự cố an ninh mạng nghiêm trọng hoặc có nguy cơ cao ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, lợi ích công cộng;
• Khi có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Theo LuatVietnam.vn

Xem Thêm Tin Chính Sách